تاثیر اکوسیستم منطقه سوباتان بر جذب گردشگری

مقدمه :

جاذبه های طبیعی و اقلیم های متفاوت جغرافیایی دستمایه های گرانقیمتی را در حوزه اقتصاد برای انسان به ارمغان آورده است، که مسلماً بهره برداری از آن مستلزم فراهم نمودن شرایط مختلفی می باشد که در کل بستگی به ثبات در بخش گردشگری دارند . طرحهای مربوط به بخش اکوتوریسم با توجه به اهمیت آن باید در رأس اندیشه ها و عقاید برتر همپوشی میان گردشگری طبیعت و گردشگری پایدار قرار گیرد و ابعاد اجتماعی سودمند سازماندهی و حفاظت از محیط را احاطه نماید. اکوتوریسم به انجام آفرینش بیشتر آن دسته از فعالیتها می پردازد که جهت جذب دیدارکننندگان و گردشگران مؤثر باشد. برای تأثیر و ارتباط متقابل با طبیعت به شکلها و روشهای گوناگون فرصتی به دست آمده تا در جهت احیاء آنها اقدامهایی صورت پذیرد وآن نیز ممکن است کیفیت ویژه نواحی و گیاهان وجانوران موجود در آن را مورد محافظت قرار داده و کیفیت آن را افزایش دهد...  آب و هوا و اقلیم به عنوان یکی از پدیده های شاخص طبیعی از زمینه های بسیار مهم توسعه توریسم و گردشگری است . منطقه کوهستانی سوباتان از اقلیم سرد کوهستانی برخوردار است و دامنه ها و دشت های میان کوهی دارای آب و هوایسرد کوهستانی است. پوشش  چمنزار  و جنگلی بخش عمده ای از کوهستان های سوباتان و جریان رودخانه ها و چشمه سارها در دره های کوهستانی، مناطق زیبا و دیدنی طبیعی را در پهنه‌ی سوباتان فراهم ساخته که می تواند به عنوان زمینه های مطلوب بخش توریسم و گردشگری طبیعی تلقی گردد. لذا می توان با برنامه ریزی های متکی بر یافته های پژوهشی و در سطحی کلان موقعیت های گردشگری داخلی و خارجی را فراهم نمود. ارتفاعات سوباتان و چشمه سارها دو پدیده‌ی شاخص جغرافیایی در حاشیه‌ی این منطقه واقع شده اند. این پدیده ها بر اقلیم منطقه مؤثر بوده و موقعیتی بسیار مطلوب از نظر جغرافیایی را فراهم ساخته است. وجود چشمه سارها، پوشش جنگلی، گونه های جنگلی متنوع، شرایط را برای گردشگری در تمام فصول سال را فراهم نموده است. لذا ایجاد پایگاه های توریستی و گردشگری و مناطق ویژه‌ی گردشگری حداقل انتظاراتی است که می تواند بر روند توسعه گردشگری این منطقه با اهمیت ارزیابی گردد. وجود ده ها اثر باستانی شاخص شامل تپه ها و محوطه های باستانی، ابنیه تاریخی در منطقه و در مسیر ارتباطی از جهات جذب پژوهشگران و علاقه مندان به مطالعه تاریخ و تمدن ایران زمین در این منطقه از کشور می تواند در قالب برنامه ریزی های بخش توریسم تاریخی مؤثر است .                                        

تعریفاکوسیستم:

واژه اکوسیستم در سال 1935 توسط تنسلیاکولوژیست انگلیسی پیشنهاد شد که واژه خلاصه شده ای از اسم دو کلمه ای سیستم اکولوژیکی می باشد .مفهوم ساده و خلاصه ی اکوسیستم عبارت است از مجموعه موجودات زنده و محیط زندگی آنها.

یک اکو سیستم ، نظام کم و بیش پایداری است که از اقلیمی ، گیاه شناسی ، جانور شناسی ، خاک شناسی ، ژئو شیمیایی و غیره از یک نوع همگنی برخوردار است و منابع طبیعی برای ادامه  ی بقاء و چرخه های زیستی در آن وجود دارند.( اردکانی ،1388: 28)) . اکوسیستم ها در یک تکامل طولانی توانایی لازم جهت رسیدن به یک نوع خودتنظیمی و ثبات در مقابل تغییرات محیطی را دارا هستند ( همئوستازی یا کلیماکس )

 تعریفتوریسم:

به نقل از سازمان جهانی جهان گردی توریسم پدیده ای اجتماعی، فرهنگی، تجاری بوده، که مستلزم جابجایی مردم به مکانی غیر از محل سکونت و کار خود استطبق نظریه میل و موریسون توریسم به مجموعه فعالیتی اطلاق می شود که در جریان مسافرت یک گردشگر اتفاق می افتد. این فرایند شامل هر فعالیتی از قبیل برنامه ریزی سفر، مسافرت به مقصد، اقامت، بازگشت و حتی یادآوری خاطرات آن نیز می شود.. گردشگری را مجموعه ای از فعالیتهای افرادی که به مکانهایی خارج از محل زندگی وکار خود به قصد تفریح واستراحت وانجام امور دیگر مسافرت می کنند وبیش از یکسال متوالی و پیاپی در آن مکان نمی مانند ، اطلاق می کند ؛ معمولاً اهداف این گردشگران عبارتند از : گذران اوقات فراغت ، تفریح ، سرگرمی، فراغت خاطر ، دیدار با دوستان  وآشنایان ، فعالیتهای شغلی وحرفه ای ، معالجه پزشکی ، انگیز های مذهبی/ زیارت ، فرهنگی ونظیر اینها را شامل می شود

سوباتان را از لحاظ صنعت گردشگری در چند بخش بهم مرتبط می توان مورد بررسی قرار داد

  1. 1.      بررسی موقعیت جغرافیایی و کوهستانی بودن سوباتان

کوهستانی بودن و جهت امتداد رشته کوه ها، دشت های میان کوهی، میزان نزولات جوی، منابع آب و رودخانه ها، پوشش جنگلی و مرتعی، دشت های حاصلخیز حاشیه ای و به منظور روشن شدن موضوع و تأثیر هر یک از پدیده های جغرافیایی مطرح شده در تنوع اقلیمی منطقه ضرورت خواهد داشت. مختصات جغرافیایی و کوهستانی بودن و جهت امتداد کوه ها و همچنین مناطق بلند و کوهستانی از دمای پایین تری برخوردارند و می تواند در جذب رطوبت و نم مؤثر باشد، اما جهت امتداد کوه ها بر شرایط اقلیمی تأثیر خواهد داشت. نم و رطوبت حاصل از تبخیر آب دریای خزر از یک جهت و همچنین ریزش نزولات مدیترانه ازجبهه ای دیگر در مسیر دره ها به سمت سوباتان کشیده شده و فعالیت حاصل از این سیستم ها میزان بارش کافی در فصول مختلف(پاییز، زمستان، بهار) بهره مند می گردد . این پدیده بر اعتدال آبی این منطقه ، پوشش گیاهی و جنگلی و منابع آب های سطحی و زیر زمینی و در کل شرایط برای استقرار و تمرکز جمعیت و جذب گردشگر را فراهم می آورد این پدیده، بارش کافی در فصول مختلف را موجب شده است. دشت های میان کوهی و حاشیه ای تحت تأثیر عوامل طبیعی مختلف چون جهت امتداد ناهمواری ها، میزان نزولات جوی دارای لایه های آبرفتی است. تراکم آبرفت های حاصل از جریان سیلاب ها و فرسایش سطوح دامنه های کوهستانی بر غنای آبرفت ها افزوده است. میزان نزولات جوی بر نفوذ آب در لایه های زمین بر غنای آب های زیرزمینی افزوده است و همچنین افزایش آب های سطحی و رودخانه های فصلی و دائمی را در این منطقه پدید آورده است. با توجه به موارد مطرح شده در خصوص این رودها و نهرهای آن می توان در جهت احیای تمدن آن با توسعه‌ی زیرساخت های گردشگری و ایجاد پایگاه های توریستی گام برداشت. علاوه بر جریان رودخانه ها و چشمه ها می توان به تأثیر میزان بارش بر توسعه جنگل ها و پوشش گیاهی و مرتعی منطقه سوباتان اشاره داشت. شرایط برای گردشگران عرصه تاریخ طبیعی و بهره گیری از طبیعت و اکو توریسم فراهم شده است. نکته دیگر اینکه وجود نزولات جوی و به تبع آن پوشش گیاهی و مرتعی غنی موجب شده تا این منطقه به عنوان قطب عمده فعالیت اقتصادی در بخش دام و دامپروری نقش اساسی خود را ایفا نماید. این امر عامل مهمی در ارتباط ساکنان کوهستان با دشت محسوب می گردد. جنگل و مرتع از پدیده های جغرافیایی شاخص در بخش گردشگری است که اختصاص به گروه و یا بخش خاصی از مردم نیست بلکه مورد توجه همه مردم و از نیازهای جوامع بشری بوده و هست. علاوه بر درختان، وجود بوته ها از گونه های مختلف، پوشش گیاهی و مرتعی فصلی و دائمی با توجه به تنوع آب و هوایی از مهمترین ویژگی های جغرافیایی منطقه سوباتان می باشد. این موقعیت موجب شده تا از قدیم الایام امکانات و موهبت های جنگلی از عوامل جذب اقوام مختلف و استقرار انسان قلمداد گردد و امروزه هم علاقه مندان به طبیعت را به سمت خود جلب نماید. با توجه به اهمیت اکوتوریسم در بخش توسعه گردشگری  ، سوباتان بهترین شرایط را در این زمینه دارا می باشد که بدون تغییرات در اکوسیستم تا کنون مورد بهره گیری مردم قرار گرفته و با ایجاد پایگاه های توریسم طبیعی و امکانات زیرساختی چون جاده های مواصلاتی، کمپ های استقراری و پناهگاهی، تأمین امنیت و... می تواند برای جذب توریست و گردشگر داخلی و خارجی مورد استفاده قرار گیرد. به دلیل شرایط و موقعیت های خاص جغرافیایی حاکم بر منطقه سوباتان شرایط برای تفریح و تفرج و بهره گیری از طبیعت و استفاده از جاده های مواصلاتی در تمام فصول سال وجود دارد. لذا برنامه ریزی برای ایجاد پایگاه های توریستی و گردشگری و ایجاد و توسعه زیرساخت ها در این بخش می تواند سوباتان را در موقعیت خاص اقتصادی و فرهنگی قرار دهد. بازدید از جاذبه های طبیعی و فرهنگی و ایجاد فرصت برابر برای همه، یک اصل منطقی و پذیرفته شده است بنابراین وجود جاذبه های بکر و با صفای طبیعی در محدوده‌ی سوباتان خصوصاً در دره هاو دشت های بکر می تواند مورد توجه باشد.

  1. 2.      بررسی تنوع اقلیمی و آب و هوای سوباتان بر جذب گردشگری ( کلیماتوریسم سوباتان )

بررسی آثار گردشگران و جهانگردان در بسیاری از کشورهای جهان نشان می دهد که پدیده های شاخص جغرافیایی که طبیعتاً تحت تأثیر اقلیم و یا اثر گذار بر اقلیم و آب و هوا هستند، برای جلب و جذب گردشگران جذابیت بیشتری داشته است. مطمئناً اقلیم و آب و هوا ، میزان پذیرش و جذب مسافر و گردشگر را افزایش می دهد. این نکته شاید کمتر در تحقیقات و پژوهش های بخش گردشگری به صورت مستقل مطرح و مورد بررسی قرار گرفته باشد. شرایط و موقعیت مطلوب آب و هوایی سوباتان به عنوان بخشی از اکوتوریسم منطقه می تواند عامل تحول و تحرک بیشتر در بخش توریسم و گردشگری تلقی گردد.

بررسیموقعیتجغرافیاییسوباتان

شهر لیسار مرکز بخش کرگانرود تالش در فاصله 20 کیلومتری شمال شهر تالش قرار گرفته و سوباتان ییلاق لیساریهاست . برای عزیمت به سوباتان 4 مسیر وجود دارد که مشخصات و فاصله هر یک از آنها بشرح زیر است :

 الف = لیسار به سوباتان = فاصله لیسار تا ییلاق سوباتان از طریق راه قدیمی حدود 20 کیلومتر است . این را مالرو بوده و مسیر راه کلاً جنگلی است در بعضی نقاط شیبهای تند و نفس گیری دارد و طی این مسیر حدود 10 ساعت طول می کشد . این مسیر به دلیل سخت بودن به افراد عادی و غیر حرفه ای پیشنهاد نمی شود . داشتن غذای مناسب و آب برای حدود 10 ساعت پیاده روی در این مسیر الزامی است و به دلیل متروکه شدن این مسیر داشتن راهنمای محلی ماهر الزامی است . برای آشنایی دقیقتر با این مسیر قدیمی ، قسمت کوچ سنتی سایت را مطالعه کنید . 

ب = تالش به سوباتان = این مسیر به فاصله 43 کیلومتر بوده و ماشین رو است . البته ماشینهای سواری به سختی می توانند در این جاده تردد کنند و اکثر مسافرین با ماشینهای کمک دار و وانت نیسان این جاده را طی می کنند .  مسیر تالش تا سه راهی کیش دیبی و تا نزدیکی روستای رزه حدود 15 کیلومتر آسفالت بوده و بقیه راه خاکی می باشد . 

ج = تالش - آق اولر - سوباتان = فاصله تالش تا منطقه تاریخی آق اولر حدود 35 کیلومتر جاده آسفالته است و از آق اولر تا سوباتان حدود 12 کیلومتر جاده خاکی دارد که البته ماشینهای کمک دار و شاسی بلند می تواند این مسیر را طی کند . دشت شقایق " لوراهونی " در این مسیر قرار دارد .

د = اردبیل - دریاچه نئور - سوباتان = در فاصله 35 کیلومتری جاده اردبیل بطرف خلخال روستایی بنام بودآلالو وجود دارد که سه راهی دریاچه نئور است .  از این سه راهی بطرف شرق تا روستای عباس آباد 10 کیلومتر و از آنجا تا ساحل دریاچه نئور حدود 8 کیلومتر جاده آسفالته وجود دارد فاصله دریاچه نئور تا ییلاق سوباتان نیز حدود 18 کیلومتر جاده خاکی ماشین رو است . البته گردشگران این مسیر را بدلیل جاذبه های طبیعی خاص پیاده طی میکنند

 در صورت تمایل برای مسافرت به سوباتان با ما تماس بگیرید .  گروه راهنمای گردشگری ما ، خدماتی را از قبیل راهنمایی تمام مراحل سفر ، رزرو محل اقامت در سوباتان و تالش و لیسار ، رزرو وسیله ایاب و ذهاب ، تهیه غذا و سایر مایحتاج و راهنمایی برای بازدید از محلهای دیدنی سوباتان از جمله آبشار ورزان ، به گروههای مختلف ارائه می دهد تا سفر راحت و پر خاطره ای را داشته باشند . 

ابشار ورزان

این آبشار در روستای ورزان که در ضلع شمال غربی سوباتان واقع شده و فاصله آن تا شهرک سوباتان حدود 4 کیلو متر است قرار دارد . آب رودخانه ورزان یکی از شاخه های اصلی رودخانه لیسار است که از چشمه های ییلاقات بالا دستی سر چشمه گرفته در مسیر خود هنگام ریزش از صخره های عظیم ورزان آبشار زیبا و دیدنی که ارتفاع آن حدود 30 متر است ساکنین روستای ورزان که بیش از 50 خانوار هستند اکثراً اهالی روستاهای هره دشت شمالی و جنوبی و کوهپایه نشینان را تشکیل می دهدلیسار هستند که عموماً به شغل دامداری و دامپروری مشغولند. 

بدلیل پایین بودن دمای هوای این منطقه به علت ارتفاع بیشتر نسبت به سطح دریا ، شقایق ورزان نیز دیرتر از شقایق سوباتان شکوفه می زند .

 پوششجنگلیوگیاهی  وجاذبههایزیستی:

چمنزاربیدَهپِشت

یکی از مناطق بسیار زیبا و دیدنی سوباتان چمنزار بیداپشت است که بعنوان تفرجّگاه عمومی ساکنین و گردشگران شهرت یافته است . این محل ، چمنزار بسیار وسیعی است که در ارتفاع بالایی قرار گرفته و به سوباتان و همه ییلاقات اطراف اشراف داشته و چشم انداز زیبایی دارد . این چمنزار بقدری وسیع است که حتی هواپیمای کوچک می تواند براحتی در آنجا فرود آید و بهمین دلیل بعنوان محل برگزاری جشنواره ورزشهای بومی و محلی از جمله مسابقات اسب سواری قرار می گیرد . در تابستان هر گوشه ای از این چمنزار وسیع محل ورزش جمع و گروهی از اهالی یا میهمانان است . در قسمتی از این محل حوزچه آبی وجود دارد که با جمع شدن آبهای سطحی در آن به زی بایی منطقه افزوده می شود . چمنزار بیده پشت محل خوبی برای چرای گوسفندان است و حضور گله های متعدد در این چمنزار زیبایی منطقه را دو چندان می کند.


اکوتوریسماستانگیلان:

عوامل متعددی مانند آب و هوای مساعد، خاک رطوبتی و حاصلخیز، گسترش راههای ارتباطی و  دارابودن بیش از 70منطقه نمونه گردشگری،جلگه،دشت و کوه ها و مناظر بکر طبیعی گیلان را به قطب بی رقیب اکو توریسم در ایران تبدیل کرده است سواحل دریای خزر از جمله زیباترین و جذاب‌ترین مناطق اکوتوریسم ایران محسوب می‌شود و تنها در حوزه گیلان این ساحل دست نخورده و بکر هستند ورشته کوه‌های تالش در گیلان با اتصال به دشت توان رقابت با گردشگری کوهستان مناطق مطرح دنیا را دارند گیلان مملو از روستاهای نمونه گردشگری طبیعی برای جذب اکوتوریسم است، این استان تمامی مزیت‌ها برای تبدیل‌شدن به قطب اکوتوریسم و توانایی میلیون‌ها دلار ارزآوری برای کشور را دارد طبق نظر کارشناسان الزامات زیست محیطی در انجام اکوتوریسم اهمیت فراوان دارد ، اگر تنوع زیستی و مناظر طبیعی در گیلان مدیریت صحیح شود اکوتوریسم می‌تواند میلیاردها دلار درآمد در استان ایجاد کند.

گیلان 1.8میلیارد دلار قابلیت اکوتوریسمی دارد

این استان1.8میلیارد دلار قابلیت اکوتوریسمی دارد که استفاده از ظرفیت های اکو سیستم های خزر ،نوار ساحلی، تالاب‌ها، جنگل‌ها، مرتع و تنوع‌زیستی و گونه های شاخص پرندگان پستانداران و دو زیستان در  این استان درتوسعه  گردشگری طبیعی کشور حائز اهمیت است اکوتوریسم هم ظرفیت فرهنگی و اقتصادی است و هم می‌تواند ظرفیتی برای حفظ محیط زیست باشد . استان گیلان با دارابودن بیش از 70منطقه نمونه گردشگری، جلگه، دشت و کوه‌ها و مناظر بکر طبیعی قطب بی‌رقیب اکو توریسم خاورمیانه و منبعی عظیم برای حوزه اقتصاد است . ..

اکوتوریسممنطقهسوباتان :

پارکجنگلیطبیعیآلچالق

آلچالق به معنی محل درختان آلوچه ، غربی ترین قسمت جنگلهای لیسار منتهی به ییلاق سوباتان است ، این منطقه از تپه های کم ارتفاع و پوشیده از چمن طبیعی به همراه بوته های آلوچه  تشکیل شده است ، البته بندرت درختان جنگلی دیگری نیز همچون سیب و گلا بی و قره گیله در میان انبوه درختان آلوچه وحشی به چشم می خورد . در این منطقه بدلیل سردی هوا و بادهای تند ، درختان آلوچه به اندازه کافی رشد نکرده و بصورت درختچه های کوتاه و پر پشت در آمده اند و منظره بسیار زیبایی را خلق کرده اند . جالب اینکه در شهریور ماه هرسال این منطقه محل رویش قارچها ی وحشی وجنگلی است که هر روز صبح زود مشتاقا ن به جمع آوری قارچ طبیعی را به ا ینکه منطقه کشانیده و منظره جالبی از جوبندگان قارچ طبیعی ایجاد می کند در تابستان سایه های دلنواز درختان آلوچه ، این محل را  به جایگاه مناسبی برای فرار از گرمای  سوزان ظهرگاهی و استراحت جوانان وگردشگران تبدیل کرده است و اکثر مسافران در ایام تعطیلات ، سایه درختان این منطقه را  برای صرف نهار انتخاب می کنند .

البته آلچالق فقط گردشگاه نیست بلکه یکی از مهمترین چراگاههای دامداران نیز بشمار می آید . سایه درختچه های پارک آلچالق در گرمای شدید تابستان امتیاز بزرگی برای چوپانان و گله های آنهاست .

ساری داش

 ساری داش  به معنی سنگ زرد  یکی از محلهای تفریحی سوباتان است . این منطقه در ضلع شمالی سوباتان واقع شده است . سخره ها ی بزرگ زرد رنگ آن در سینه کوهی بزرگ که مشرف بر رودخانه خروشان لیسار و جنگلهای سرسبز است ، چشم انداز قشنگی را ایجاد کرده است . وجود دشتهای وسیع « قوری دَره » و دور نمای آبشار « وِرَزان » و دره عمیق پایین « ساری داش»  و همچنین نمایان بودن ییلاقات « خُطبه سرا»  به زیبایی این محل افزوده است . بدلیل راحت بودن مسیر این چشم انداز همه روزه خانواده های سوباتانی حضور گرمی در این مکان دارند .

معمولاً به دلیل زیبایی منطقه اکثر مردم و مسافران اقدام گرفتن چند عکس یادگاری می کنند .

هاچا داش

در زبان ترکی هاچا به معنی دوشاخه و داش به معنی سنگ می باشد و هاچا داش سخره بزرگ دوشاخه ای است که در نوک قله کوهی که در ضلع جنوبی سوباتان واقع شده قرار دارد . منطقه هاچا داش بعنوان مرتفع ترین نقطه ، بام سوباتان نیز محسوب می شود . به دلیل وجود چمنزارهای وسیع در اطراف این کوه ، ضمن اینکه این محل را  به گردشگاه دوستداران طبیعت تبدیل کرده ، چراگاه مناسبی نیز برای گلّه های دامداران بشمار می رود .

مَجمِعداش

   مَجمِع  به معنی سینی بزرگ و « داش » به معنی سنگ  ، منطقه بسیار دیدنی و قشنگی است که در ضلع شمالی شهرک ییلاقی سوباتان واقع شده است . این منطقه پوشیده از سنگهای سفید بسیار بزرگ پهن می باشد که سطح صاف هر یک از آنها بیشتر از یک سینی بزرگ است که گویا دستی بسیار هنرمند آنها را بصورت سنگ فرش زیبایی در کنار هم قرار داده است و با رویانیدن چمن و سبزه و انواع گیاهان زیبا در میان آنها تابلوی دیدنی طبیعت را خوش رنگ تر نموده است .
غارگنجخانه

گنج خانه غاری است که در ضلع شمال شرقی سوباتان واقع شده است . این غار در پایین ترین نقطه سخره بزرگ گنج خانه قرار گرفته و بالای صخره دشتی وسیع و در پایین غار روستای گنج خانه قرار دارد . مردم منطقه از قدیم معتقدند در درون این غار گنج عظیمی نهفته است و از طرفی به دلیل اینکه این غار تلسم و جادو دارد ، تا کنون کسی نتوانسته وارد غار شود و سرّ غار را کشف نماید و لذا اطلاع دقیقی از طول و ارتفاع داخل غار وجود ندارد . امید است مسئولین میراث فرهنگی منطقه با اجرای طرح کاوش و شناسائی غار به همه این احتمالات و باورهای غیر علمی خاتمه داده و در صورت نیاز این غار را بعنوان یکی از مکانهای طبیعی میراث فرهنگی به ثبت برسانند .

وجود درختان میوه جنگلی از قبیل سیب – گلابی و ... و همچنین گلهای وحشی رنگارنگ در روی سخره بالای غار ، زیبایی بیشتری به این منطقه بخشیده است .

موانعومشکلاتگردشگری  سوباتان

ییلاق سوباتان بعنوان یک منطقه نمونه گردشگری در دهه گذشته شدیداً مورد توجه گردشگران ، خصوصاً طبیعت گردان قرار گرفته است . این منطقه فاقد زیرساختهای اولیه بوده و چنانچه این مشکلات حل شود ، می توان به آینده سوباتان بعنوان یکی از قطبهای گردشگری گیلان امیدوار شد .

1- راه : بدلیل نبود راه مستقیم از لیسار به سوباتان که فاصله آن حدود 20 کیلومتر می باشد ، بناچار ساکنین با طی بیش از 60 کیلومتر از طریق تالش و ییلاقات جوکندان به منطقه مسافرت می کنند .

2-  برق : یکی از نیازهای اولیه و اصلی سوباتان با بیش از 400 خانوار برق می باشد که با وجود انتقال برق به ییلاقات همجوار ، هنوز اقدامی برای انتقال برق به سوباتان انجام نگرفته است ، در حالی که شب ها بیش از 150 دستگاه موتور برق با هزینه بالا مورد استفاده قرار می گیرد . شاید یکی از راههای حل این مشکل ، توسعه سیستم تولید برق خورشیدی در این منطقه باشد .

3- آب : با وجود لوله کشی آب در شهرک سوباتان ، سیستم لوله کشی غیر فنی و نا صحیح  بوده و بجز تعداد معدودی از ساکنین ، اکثریت  مردم در مضیغه کمبود آب آشامیدنی هستند .

4-  تلفن همراه : از دو سال پیش دکل تقویت تلفن همراه بدلیل نبود برق از کار افتاده است . حل مشکل تلفن سوباتان وابسته به حل مشکل برق منطقه است .

5- بهداشت : بدلیل عدم وجود خانه بهداشت فصلی مشکلات فراوانی برای اهالی و گردشگران وجود دارد .

6- هتل و متل مناسبی که در حد مسافران وگردشگران مشتاق این منطقه باشد وجود ندارد .

7- امکانات ورزشی :  با عنایت به حضور قشر عظیمی از جوانان و نوجوانان بخصوص در فصل تابستان هیج امکاناتی در زمینه ورزش وجود ندارد . احیای ورزشهای بومی و محلی(کشتی تالشی - کمربند بازی - چلینگ آغاجی بازی - بادبادک بازی - سُرسُره بازی و .....)که نیازی به امکانات آنچنانی ندارند یکی از راههای حل این مشکل بنظر می رسد

    1.حفظ و نگهداری صحیح محیط زیست سوباتان و ییلاقات تالش نیازمند درایت و آگاهی از چرخه اکوسیستم و اکوتیپ و به دنبال آن فون و فلور منطقه می باشد .

    2. با نگاهی گذرا به تصاویر حداقل 5 یا 10 ساله گذشته این مناطق متاسفانه باید گفت شاهد روند مثبتی در پوشش گیاهی این مناطق نبوده ایم و برعکس سیر نزولی و در بعضی گونه ها به مرز حذف کامل نزدیک شده ایم .

    3. اگرچه گرم شدن کره زمین و پدیده های استریم ( خشکی های طولانی مدت و به یکباره بعد آن بارندگی های سیل آسا ) در تغییرات این وضعیت سهمی دارند اما لازم است بدانیم نقش ما انسانها در پدید آمدن شرایط جهانی و حتی منطقه ای چون سوباتان کم رنگ نیست .

    4. چرای زودرس و زودتر از موعد ورود دام به مراتع ، یکی از مخرب ترین تاثیرات غیر مستقیم انسان بر اکوتیپ مناطقی چون سوباتان در کشور می باشد .

    5. گیاهان این مناطق که عمدتا از گونه گراس ها و لگوم ها بوده متاسفانه فرصت دانه بندی و پراکنش بذر خود را نداشته و قبل از دانه بستن و به بذر نشستن توسط دام ها چرانده شده بنابر این فرصت احیاء اینگونه مراتع از آنها سلب و بعد مدتی با تخریب شدید مرتع مواجه می شویم .

    6. دقیقا زمانیکه مراتع از یخ زمستانه آزاد شده و فرصت درز و ترک های بعد آب شدن یخ های خاک برای ورود آب ، مواد آلی و معدنی جهت توسعه ریشه ها و به دنبال آن رشد بخش هوایی این گونه گیاهان فرا میرسد دامها در شرایط بارندگی اقدام به کوبیدن راه ورودی هوا و مواد غذایی برای توسعه ریشه ها نموده و نه تنها از رشد ریشه ممانعت بعمل می آورند بلکه دهان دام با قطع کردن طوقه های بخش هوایی حتی گیاه را لغ کرده و گاهی با بیرون کشیدن ریشه ها و جداسازی آنها از خاک ، موجب خشکی گیاه می گردند.

    7. بذرپاشی گیاهان مرتعی در ایران به طور دستی ، سهم بسیار اندکی نسبت به کشورهایی همچون سویس و اتریش دارد و حتی در این کشورها با هواپیما بذرپاشی و کودپاشی مرتعی را لحاظ نموده و این موضوع کمک شایانی به حفظ مراتع بخصوص در شیب های تند می نماید . هر کدام از ما چه در شرایط خوش نشینی و یا گردش گری میتوانیم حداقل 2 کیلو بذر مرتعی خوب و مخضوض اکولوژی آن منطقه با قیمتی از قرار حداقل 6 تا 12 هزار تومان در بخش های تنک اینگونه ییلاقات و مناطق پخش نموده و کمک به احیاء مرتع نماییم . در این خصوص برنامه ریزی و هماهنگی تخصصی مسولین را میطلبد و حتی میتواند به فرهنگ و آیینی خوب تبدیل گردد .

8. افزایش بی رویه ساخت و ساز در این مناطق به نوبه خود سهمی زیاد در از بین بردن توازن اکوسیستم این منطقه دارد کما اینکه ما مجبوریم فضای سبز یک منطقه را که نقشی مهم در تعادل اکوسیستم آن منطقه و حفظ و ثیات دما و بارندگی ها دارد را حذف و بجای آن از پوشش های فلزی سقف خانه ها و اجر و سیمان اسفاده نموده نه تنها روان آب و سیلاب را تشدید نماییم بلکه دمای جوالی آن منطقه را افزایش می دهیم .

 9. ساخت و ساز بیشتر منجر به حذف گونه های درختی با ارزش در مسیر این مناطق و حوالی آن گردیده و به دنبال آن سیلاب و روان آب را افزایش و تعادل دمایی و حلقه محاصره گونه های جانوری را نیز تنگ تر می نماییم .

10. گیاه گلپر را از غوزه و ساقه حذف نموده و فرصت تجدید و زادآوری را از این گیاه سلب و در آبراهه های کوهستانی این مناطق که محل نشو و نمای این گیاه می باشد به افزایش شستشوی خاک و سیلاب کمک می نماییم .

11. با هیاهو و شلوغی و سر و صدای زیاد ، حیوانات مفید وحشی از آن منطقه فاصله و نقش هر کدام از این دسته حیوانات در توازن اکوسیستم از بین می رود .

12. زباله های بر جای مانده از خوش نشینی نه تنها چهره زیبا و بکر منطقه را از بین می برد بلکه موجبات از بین رفتن گونه های مفید جانوری و گیاهی می گردد .

ضرورت دارد هر گونع دخالت و تغییری که حاصل ورود انسان بدون علم و اگاهی به طبیعت بوده را بدانیم و رقابت را در بین یکدیگر در ساخت و ساز و تجملات ندانیم بلکه برتری را در کمک به توازن و تعادل طبیعت و اکوسیستم ببینیم و فرهنگ و علم برخورد درست با طبیعت را به یکدیگر منتقل نماییم .

 13. افزایش تعداد دام جنگل نشینان این منطقه ، قطع درختان برای تهیه سوخت ، شاخه زنی درختان برای تهیه علوفه ، انجام طرح های بدون ارزیابی زیست محیطی  و حضور گردشگر و اهلی در مناطق بکر سوباتان بدون در نظر گرفتن شرایط اکولوژیکی و در نهایت عدم مدیریت هماهنگ و بهره کشی های خارج از توان اکولوژیکی منطقه از جمله تهدیدات سوباتان می باشد .

14. هماهنگ نبودن نهاد های حفاظت کننده با بهره بردار

15. عدم شناخت پیچیدگی های اکوسیستم سوباتان

16. توسعه گردشگری طبیعی (اکوتوریسم)در کشور بدون  توجه به ارزیابی محیط زیست و آموزشهای لازم ازسوی متولیان به یک مشکل جدی مبدل گردیده است

17. حمایت و حفاظت علمی و اصولی از فون و فلور منطقه برای جلوگیری از گونه های در حال انقراض و جذب اکوتوریست.

18. انجام توسعه پایداردر چهار چوب طرح های ارزیابی زیست محیطی و آمایش سرزمین ؛ ارزانترین؛و موثرترین راه حل مشکل تخریب محیط زیست سوباتان بوده  و تنها راهی است که موجب بازدهی اقتصادی و رفاه اجتماعی   و توسعه گردشگری طبیعی و بهبود وضعیت معیشتی اهالی خواهد.

امکانات سوباتان

سوباتان یکی از معدود ییلاقاتی است که مورد توجه مردم ومسئولین قرار گرفته وامکاناتی بشرح زیر هر چند ناکافی در آن ایجاد شده است :

 1 - مسجد جامع سوباتان

2 - پایگاه بسیج سوباتان

(البته دهیاری فصلی سوباتان نیز فعلاً در این مکان مستقر است .)

 3 - بازارچه بزرگ شهرک سوباتان .

4 - چندین مسافر خانه جهت اسکان مسافران و گردشگران .

البته اخیراً مسافرخانه های بزرگ و استانداردی نیز توسط اهالی در حال ساخت است .

5- چندین کبابی با گوشت تازه محلی جهت پذیرایی میهمانان .

6- منبع آب و لوله کشی آب آشامیدنی .

7- دفتر مخابرات تلفن راه دور و دکل تقویت تلفن همراه که متاسفانه دو سال است غیر قابل استفاده می باشد .

8- زمینهای ورزشی طبیعی فراوان جهت بازیهای والیبال و فوتبال و اسب سواری و سایر ورزشها و بازیهای بومی ومحلی .
(بچه ها مشغول کمربند بازی درمیدان ورزشی بازار سوباتان)
این زمین ورزشی بدلیل عدم توجه مسئولین از سه طرف مورد تجاوز همسایگان قرار گرفته و هر سال کوچک وکوچکتر می شود .

9 – پیست طبیعی موتور سواری " بیده پِشت ".

/ 1 نظر / 136 بازدید
یاسر خوشنود

با عرض سلام وخسته نباشیدخدمت خانوم خدیری ودکتر خدادادی مقاله جامع و کاملی بود ممنون از زحمات شما به امید رفع تمام موانع جذب گردشگر در تالش