قرقاول (ترنگ) خزر

قرقاول

نام انگلیسی : Pheasant

نام فرانسوی : Faisan Commun

نام لاتین : Phasianus Colchicus

غرب گیلان : ترنگ، ویشه سوک، سوک

 قرقاول از پرندگان بومی ایران است ، روزگاری این پرنده را می توانستیم در هر باغ و کشتزاری دیده باشیم اما به رغم شکارهای بی رویه ؛ هم اکنون چندان به وفور یافت نمی شود ، هرچند که این پرنده در حمایت سازمان محیط زیست و شکار ممنوع قرار دارد ، اما در طی ۱۷ سال گذشته تعداد آنها به شدت رو به کاهش نهاده . و این به دلیل عدم وجود زیستگاه و پناهگاه مناسب برای این پرنده زیبای ایرانی ا‌ست ، تعدادی از این پرندگان به سبب نابودی زیستگاه های اصلی خود به فرودگاه ها و دشت های غیر قابل دسترس عموم، پناه آورده اند و به رغم عادی دانستن وضعیت این پرنده توسط سازمان محیط زیست ، این پرنده در معرض خطر انقراض نسل قرار دارد.

 قرقاول ها یکی از زیباترین و پر پراکنش ترین پرندگان درشمال ایران هستند این پرندگان رنگین بال در بیشتر جنگل های شمال کشور زیست می کنند . قرقاول های ایران همه از یک گونه اند که با نام قرقاول خزری شناخته می شود ولی با توجه به پراکندگی جغرافیایی و تفاوت های ظاهری برخی آنها را شامل چهار زیر گونه  : منطقه ارسباران و دشت مغان ،  قرقاول های تالش از آستارا تا چالوس ، قرقاول های گلستان از حدود بابل تا پارک گلستان ، قرقاول های سرخس در جنگل های مرزی سرخس (هریرود) می دانند. در حال حاضر به دلیل شکار زیاد که حتی در فصل بهار هم ادامه دارد، استفاده از سموم در کشاورزی و سایر علل چون تخریب زیستگاه، از جمعیت این گونه به شدت کاسته شده است. با این حال بعضی از افراد ناآگاه در فصل بهار تخم های آن را برمی دارند و برای در آمدن جوجه ، زیر مرغ قرار می دهند.

  قرقاول نر 75 تا 87 سانتی متر ، قرقاول ماده 53 تا 62 سانتی متر . پرنده‌ای آشنا که دمی دراز و نوک تیز دارد . پروبال نـــر بسیار رنگارنگ ، سرش به رنگ سبز سیر براق و پوست برهنه دور چشمش قرمز روشن است و گوشپرهای کوتاهی دارد ( به نظر شاخک ) . رنگ پروبال بر حسب نژاد و اصل پرنده متغیر می باشد ولی معمولا یک طوق گردنی سفید دارد . البته نژاد ایرانی این پرنده فاقد طوق سفید گردن و همینطور بلندی گوشپرهای کناری سر است . رنگ پرنده ماده هر دو نژاد شبیه به هم ، ملایم و بطور کلی لکه‌لکه قهوه‌ای با زمینه نخودی است و دمی دراز ولی کوتاهتر از قرقاول نــر دارد . این پرنده هنگام احساس خطر معمولا پرواز نمی کند ، بلکه به سرعت می دود و پنهان می شود . پروازش پرتوان و آغاز آن پرسرو صداست . در ارتفاع کم پرواز می کند و مدت پروازش معمولا کوتاه است . قرقاول های نر صدایی شبیه به کور - کور دارند و غالبا به هنگام هیجان و تحریک سر و صدای زیادی در زیستگاه خویش ایجاد و با بال زدن های متعدد و پرش های ناگهانی جلب نظر می کنند . قرقاول پرنده ای بسیار تیز پرواز است و با حالتی خاص به هنگام نشست و برخاست توجه انسان را به خود جلب می کند . در کشور هایی که دارای پوشش جنگلی پراکنده ای هستند در حاشیه جنگل های در اراضی مردابی  نی زارها و بوته زارها و گاهی در باغ های بزرگ این پرنده را می توان دید . در اراضی زراعی نیز این پرنده به چرا و تغذیه می پردازد . تمامی قرقاول های بومی جنوب غربی آسیا از گروه قرقاول های گردن سیاه هستند که پرهای گردن آنها به رنگ ارغوانی تیره و دارای قدی کوتاه و فاقد طوق گردنی هستند و رنگ عمومی پرهای آنها خرمایی روشن است.

قرقاول ها وابستگی زیادی به جنگل ها و بوته زارها دارند آنها معمولا در جنگل ها استراحت و در نقاط باز و کم درخت و کشتزار ها به تغذیه می پردازند .  این گونه به جهت زیستگاهی حاشیه جنگل ها ، کشتزارها ، بوته‌زارها و نی‌زارها را می پسندد و آشیانه خود را روی زمین و زیر گیاهان کوتاه و سرخس‌ها می سازد.

نویسنده: مهندس علی پاوند درو /  تاریخ: 1393/01/16

/ 0 نظر / 65 بازدید